Về Bắc Ninh nghe Quan họ: Cách tìm đúng liền anh, liền chị và những canh hát chuẩn chất

Quan họ không phải lúc nào cũng biểu diễn trên sân khấu

Nhiều người lần đầu đến Bắc Ninh thường tìm Quan họ ở các sân khấu lớn hoặc trung tâm biểu diễn, nhưng đó chỉ là một phần rất nhỏ của loại hình nghệ thuật này. Quan họ gốc vốn được hát trong không gian sinh hoạt cộng đồng: canh hát tại nhà nghệ nhân, hát trên thuyền, hát trong lễ hội làng. Chất riêng của Quan họ nằm ở lối hát đối đáp giữa liền anh và liền chị, mộc mạc, không cần nhạc đệm cầu kỳ, chủ yếu dựa vào chất giọng vang, rền, nền, nảy đặc trưng của người Kinh Bắc.

Muốn nghe đúng chất, du khách nên xác định trước mình muốn trải nghiệm theo hướng nào: nghe tại làng Quan họ gốc, nghe biểu diễn chuyên nghiệp tại nhà hát, hay nghe trong một buổi tiệc có đặt hát riêng.

Làng Diềm và những canh hát tại tư gia nghệ nhân

Làng Diềm (Viêm Xá, phường Hòa Long) được xem là một trong những cái nôi của Quan họ Bắc Ninh, nơi thờ Vua Bà, người được tôn là thủy tổ Quan họ. Tại đây, một số nghệ nhân vẫn tổ chức canh hát tại nhà, đón khách tới nghe theo hình thức mời trước.

Một canh hát đúng chất thường diễn ra vào buổi tối, kéo dài vài tiếng đồng hồ, với các bài bản được liền anh, liền chị hát đối đáp theo trình tự truyền thống: từ giọng lề lối trang nghiêm, chuyển dần sang giọng vặt gần gũi hơn. Khách nghe canh hát tại tư gia thường được mời trầu, mời nước, đúng phong tục tiếp đãi của người Quan họ xưa.

Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh, nơi nghe Quan họ chuyên nghiệp

Với du khách muốn nghe Quan họ nhưng không tiện sắp xếp một canh hát riêng, Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh tại thành phố Bắc Ninh là lựa chọn phù hợp nhất. Đây là đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp, thành lập từ năm 1969, quy tụ nhiều nghệ sĩ được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú và Nghệ sĩ nhân dân, chuyên biểu diễn phục vụ khán giả trong nước lẫn bạn bè quốc tế.

Ngoài các suất diễn định kỳ, nhà hát còn tổ chức những chương trình có phần giao lưu, cho khán giả được các nghệ sĩ hướng dẫn thực hành hát Quan họ, hoặc tham gia trải nghiệm làm nón quai thao. Đây là cách tiếp cận phù hợp với người mới tìm hiểu, vì vừa được nghe hát bài bản, vừa hiểu thêm về văn hóa đứng sau từng làn điệu.

Hội Lim, thời điểm dễ nghe Quan họ nhất trong năm

Nếu muốn nghe Quan họ trong không khí lễ hội, thời điểm thuận tiện nhất là dịp Hội Lim, tổ chức vào ngày 13 tháng Giêng âm lịch hằng năm tại đồi Lim, huyện Tiên Du. Vào ngày hội, liền anh liền chị mặc áo the, khăn xếp, áo mớ ba mớ bảy hát trên đồi, trong đình, trên thuyền thúng giữa ao làng, tạo nên khung cảnh khó tìm thấy ở nơi khác.

Vì đây là dịp đông người, du khách muốn nghe rõ nên chủ động đến sớm, tìm các nhóm hát nhỏ ở khu vực sân đình hoặc ven đồi thay vì chỉ đứng ở khu vực sân khấu chính.

Nghe Quan họ ngay trong bữa tiệc tại Trâu Ngon Quán Đại Phúc

Với nhóm khách muốn kết hợp trải nghiệm văn hóa và bữa ăn trong cùng một buổi, một số nhà hàng tại Bắc Ninh có thể sắp xếp mời liền anh, liền chị hát phục vụ nếu khách đặt lịch từ trước. Đây là hình thức tiện lợi cho các đoàn khách phương xa, khách công tác hoặc nhóm tổ chức tiệc liên hoan không có nhiều thời gian di chuyển đến làng Quan họ hay chờ đúng dịp lễ hội.

Trâu Ngon Quán Đại Phúc, tọa lạc tại phường Võ Cường, thành phố Bắc Ninh, là một trong những địa chỉ có thể tổ chức hát Quan họ phục vụ khách khi được đặt trước, phù hợp cho các buổi tiệc liên hoan, gặp mặt hoặc tiếp khách muốn có thêm trải nghiệm văn hóa Kinh Bắc ngay trong bữa ăn.

#Quan Họ Bắc Ninh #Liền Anh Liền Chị #Nhà Hát Dân Ca Quan Họ Bắc Ninh #Hội Lim #Làng Diềm #Văn Hóa Kinh Bắc #Trâu Ngon Quán Đại Phúc